Rehber
Alüminyum Döküm Olur mu?
Evet, alüminyum kolayca dökülebilen bir metaldir ve döküm, alüminyum parça üretiminin en yaygın yollarından biridir. Yaklaşık 660 °C’de eriyen alaşım kalıba dökülür ya da basınçla basılır; radyatör dilimleri de bu yolla tek parça olarak elde edilir.
Heinfer · · Güncelleme:
Alüminyum neden kolay dökülür?
Alüminyumun erime noktası yaklaşık 660 °C’dir; bu, demirin erime sıcaklığının yarısından azdır. Daha düşük sıcaklık daha az enerji ve daha uzun kalıp ömrü demektir. Silisyum katkılı alüminyum alaşımları eriyik hâldeyken çok akıcıdır ve kalıbın ince ayrıntılarını doldurur. Bu yüzden ince cidarlı, kanatçıklı ve karmaşık biçimli parçalar alüminyumdan kolayca dökülebilir.
Başlıca döküm yöntemleri
| Yöntem | Nasıl yapılır? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Kum döküm | Eriyik, kumdan hazırlanan tek kullanımlık kalıba dökülür | Büyük ve az sayıda üretilen parçalar, prototipler |
| Kokil döküm | Eriyik, kalıcı metal kalıba kendi ağırlığıyla dolar | Orta seri parçalar, pompa ve vana gövdeleri |
| Alçak basınçlı döküm | Eriyik, kalıba alttan düşük basınçla itilir | Araç jantları, silindir kapakları |
| Yüksek basınçlı döküm | Eriyik, çelik kalıba çok yüksek hızla ve basınçla basılır | İnce cidarlı ve yüksek adetli parçalar: radyatör dilimi, motor ve şanzıman kutusu, elektronik kasa |
| Hassas (mum) döküm | Mum modelin çevresine seramik kabuk örülür, mum eritilip yerine metal dökülür | Küçük ve çok ayrıntılı parçalar |
Bir radyatör dilimi nasıl dökülür?
Radyatör dilimleri yüksek basınçlı dökümle üretilir. VST serisinde kullanılan ADC12, silisyum ve bakır katkılı bir basınçlı döküm alaşımıdır. Eritilen alaşım, dilimin su kanallarını ve kanatçıklarını oluşturan çelik kalıba saniyeden kısa bir sürede basılır ve kalıp içinde katılaşır.
Kalıptan çıkan dilimin çapakları alınır, bağlantı ağızlarına nipel dişleri açılır. Her dilim sızdırmazlık için kontrol edilir; ardından dilimler conta ve nipelle istenen adette birleştirilir, iç ve dış yüzey işlemleri yapılır ve radyatör boyanır. Tek parça döküm sayesinde gövdede kaynak dikişi bulunmaz. Bu yöntemle üretilen modeller alüminyum döküm radyatör sayfasında listelenir.
Alüminyum döküm parçalar nerelerde kullanılır?
- Otomotiv: Motor blokları, şanzıman kutuları, jantlar, fren kaliperleri
- Havacılık ve savunma: Bağlantı parçaları, muhafazalar, gövde elemanları
- İnşaat ve tesisat: Radyatörler, pompa gövdeleri, kapı ve pencere aksesuarları
- Ev aletleri: Tencere ve tava gövdeleri, mutfak robotu ve süpürge parçaları
- Elektrik ve elektronik: Motor kasaları, LED armatür gövdeleri, cihaz muhafazaları
Döküm ile ekstrüzyon arasındaki fark
Ekstrüzyonda ısıtılmış alüminyum kütük, istenen kesite sahip bir kalıptan sıkılarak geçirilir ve boydan boya aynı kesitte uzun profiller elde edilir. Pencere doğramaları ve alüminyum profil radyatörler bu yolla yapılır. Dökümde ise parça kalıbın içinde üç boyutlu biçimini alır; su kanalı, kanatçık ve bağlantı ağzı tek seferde şekillenir. Dilimli radyatörde dökümün tercih edilmesinin nedeni budur. Alüminyumun genel özellikleri için alüminyum nedir yazısına bakabilirsiniz.
